Stor (rulo) sineklikler, kullanılmadığı kış aylarında veya pencereler kapalıyken tülün üstteki alüminyum kaset haznesi içine sarılarak tamamen gizlendiği en estetik ve kompakt sineklik modelleridir. Tülün mekanik bir burulma yayı (torsiyon yayı) enerjisiyle otomatik olarak yukarı çekilmesi yüksek kullanım konforu sağlar; ancak sistemin sorunsuz çalışması doğru yay ön gerilim tur sayısına ve yavaşlatıcı fren mekanizmasının balansına doğrudan bağlıdır. Yay az kurulursa tül yarıda kalır; fazla kurulursa kanat sertçe yukarı fırlayarak kaseti patlatabilir. Bu kılavuzda stor sineklik imalatı ve yay ayarını adım adım açıklıyoruz.
1. Stor Sineklik Sisteminin Çalışma Prensibi ve Kaset Anatomisi
Stor sineklik sistemi 4 temel alüminyum ekstrüzyon profilinden ve dahili mekanik aksamdan oluşur:
- Alüminyum Kaset Profili: 42 mm genişliğinde yarım yuvarlak veya köşeli üst haznedir. İçerisinde tambur borusu, çelik torsiyon yayı ve sarılmış tülü barındırır.
- Alüminyum Tambur Borusu: 22 mm çapında özel oluklu borudur. Tülün üst ucu bu borunun kanalına PVC kordon ile kilitlenir.
- Yan Kılavuz Ray Profilleri: Tülün sağ ve sol kenarlarının rüzgarda dışarı fırlamasını önleyen çift fitil kanallı dikey raylardır.
- Alt Etek Çekme Profili: Tülü aşağı indirmek için kullanılan, üzerinde kilit tırnakları ve tutamak bulunan yatay profildir.
2. Yay Kurma (Ön Gerilim) Tur Sayısı ve Gerginlik Hesabı
Tülün kaset içine tam ve pürüzsüz toplanabilmesi için yay montaj esnasında önceden manuel olarak kurulmalıdır (ön gerilim verilmelidir):
- Tül tambur borusuna tamamen sarılı haldeyken yay mekanizması kaset kapağının içine oturtulur.
- Kaset yan kapağındaki kare mil tornavida veya ayar anahtarıyla saat yönünün tersine çevrilerek yay kurulur.
- Standart Pencere (Yükseklik 120-140 cm): 18 – 22 tur ön gerilim kurulmalıdır.
- Yüksek Pencere (Yükseklik 150-180 cm): 24 – 28 tur ön gerilim kurulmalıdır.
- Tur sayısı tamamlandıktan sonra emniyet pimi kilitlenir ve kaset kapağı vidalanır.
3. Yavaşlatıcı Fren (Viskoz Retarder) Entegrasyonu
Klasik stor sinekliklerde kilit açıldığında etek profili kontrolsüz biçimde hızla yukarı çarparak kullanıcıyı korkutur ve zamanla plastik parçaları kırar. Modern sistemlerimizde tamburun karşı tarafına hidrolik viskoz retarder (yavaşlatıcı fren) takılmaktadır:
- Silikon yağı direnciyle çalışan bu fren, tül yukarı çıkarken tamburun dönme hızını sabit 0.3 m/sn seviyesinde tutar.
- Etek profili en üst noktaya geldiğinde kasede yumuşak bir dokunuşla (soft-close) çarpmadan yanaşır.
4. Yan Kılavuz Raylar ve Rüzgar Dirençli Kıl Fitil Montajı
Stor sineklikte en büyük zafiyet rüzgarlı havalarda tülün yan rayların arasından çıkarak boşluğa düşmesidir. Bunu önlemek için:
- Yan rayların içine karşılıklı iki sıra silikonlu 5.5 mm rüzgar kilitli kıl fitil çekilmelidir.
- Tülün sağ ve sol kenarlarına şeffaf PVC kilit tırnakları (düğmeler) preslenir; rüzgar bastırdığında bu düğmeler fitilin arkasına takılarak tülün raydan çıkmasını engeller.
5. Tülün Düzgün Sarılması ve Kenar Kaymalarını Önleme
Tül tambur borusuna sarılırken sağa veya sola doğru meyil (konik sarım) yaparsa, tülün kenarı kaset kapağına sürterek yıpranır. Düzgün sarım için:
- Tülün tambur borusuna takıldığı üst kenar ile alt etek profiline takıldığı alt kenar birbirine %100 paralel olmalıdır.
- Montaj masasında boruya tül takıldıktan sonra şerit metre ile çapraz kontrolü yapılmalı, 1 mm dahi kaçıklık olmamalıdır.
6. Stor Sistem Parça Fonksiyonları ve Arıza Tablosu
| Kaset / Yay Parçası | Teknik Fonksiyonu | Kritik Montaj Kuralı | Hatalı Montaj Belirtisi |
|---|---|---|---|
| Çelik Torsiyon Yayı | Tülü yukarı saracak dönüş torkunu üretir | Yüksekliğe göre 20-25 tur ön gerilim kurulmalı | Az turda tül yarıda kalır; çok turda kaset patlar |
| Viskoz Retarder (Fren) | Tülün yukarı çıkış hızını frenleyerek yumuşatır | Tamburun yaysız sol kapağına yönüne uygun takılmalı | Ters takılırsa inerken kasar, çıkarken hızla çarpar |
| Tambur Borusu (22mm) | Tülü üzerine rulo halinde saran gövde | Kanal içine PVC fitil kordon ile sıfır kayma kilitlenmeli | Tül borudan kayar, tek taraflı eğri sarım yapar |
| Yan Kılavuz Ray (Çift Fitilli) | Tülü yanlardan hapsederek hava ve haşereyi keser | Kaset ile tam 90 derece dik açıda vidalanmalı | Raylar içe basarsa etek profili aşağı inerken sıkışır |
| Alt Yaylı Mandal Kilit | Tülü en alt noktada gergin olarak sabitler | Sağ ve sol ray uçlarına aynı terazi yüksekliğinde çakılmalı | Tek taraf kilitlenir, diğer taraf yukarı fırlar |