Sineklik imalatında yapılan hataların %90'ı üretimden değil, hatalı ölçü alımından kaynaklanır. 5 milimetrelik küçük bir ölçü sapması; kanadın pencere contasına basarak kilitlenmemesine, dış panjur rayına çarpmasına veya kasanın doğrama boşluğuna sığmamasına neden olur. Menteşeli, plise ve sürme sineklik sistemlerinin her birinde ölçü alma prensipleri ve eklenecek/düşülecek paylar birbirinden tamamen farklıdır. Bu rehberde atölye ustalarının ve keşif ekiplerinin uyguladığı profesyonel ölçü alma adımlarını inceliyoruz.
1. Sineklikte En Kritik Kural: Conta İç Boşluğu (Işıklık Ölçüsü)
Hangi sineklik sistemi uygulanırsa uygulansın, başlangıç referansı daima pencerenin açılan kanadının arkasında kalan siyah conta iç yanak mesafesidir (net hava ışıklığı):
- Pencere kanadını tamamen açın. Doğramanın iç kısmında yer alan siyah kauçuk fitilleri (contaları) bulun.
- Şerit metrenin metal tırnağını sol contanın iç yanağına dayayın ve sağ contanın iç yanağına kadar ölçün. Bu ölçü Net Işıklık Genişliği (G)'dir.
- Aynı işlemi üst conta yanağından alt conta yanağına kadar yapın. Bu ölçü Net Işıklık Yüksekliği (Y)'dir.
- Ölçüyü mutlaka milimetre (mm) cinsinden not edin (Örn: 543 mm x 1238 mm). Santimetre yuvarlamaları montajda sürtmelere sebep olur.
2. Menteşeli Sineklik Ölçüsü Alma ve Bindirme Payı
Menteşeli sineklik kanadı pencere contasının tam üzerine oturamaz; contaları en az 15-20 mm dıştan örtmesi (bindirme yapması) şarttır. Aksi halde sinekliğin kenarlarından sivrisinek girişi olur:
- Standart Pencerelerde İmalat Ölçüsü: Net ışıklık genişliğine 40 mm, yüksekliğine 40 mm eklenir.
İmalat Genişliği = G + 40 mmİmalat Yüksekliği = Y + 40 mm - Pervaz Payı Kontrolü: Doğramanın dış cephesinde profilin oturacağı en az 25 mm düz PVC/alüminyum yüzey bulunmalıdır. Dışta mermer denizlik veya damlalık varsa alt pay 20 mm'ye düşürülebilir.
3. Plise Sineklik Ölçüsü: Kasa Dışından ve İçinden Alma
Plise sineklikler kendi 4 taraflı alüminyum kasasıyla birlikte pencerenin dışına monte edilir:
- Dış Kasa Montajı (Standart): Net conta iç genişliğine +80 mm, yüksekliğine +80 mm eklenir (Her kenar için 40 mm kasa profil payı). Bu ölçü plise sinekliğin bitmiş dış kasa ölçüsüdür.
- Dar Alanlarda (İç Boşluğa Montaj): Eğer dışta panjur veya pervaz kısıtı varsa, kasanın sığacağı net dış boşluk ölçülür ve kasılma olmaması için her iki yönden -5 mm montaj toleransı düşülür.
4. Sürme Sineklik Ölçüsü ve Ray Montaj Payı
Sürme sineklikte kanat yüksekliği, doğramanın dışına takılacak alt ve üst alüminyum rayların iç taban mesafesine göre belirlenir:
- Üst ray profili 18 mm derinliğindedir; kanat önce üst raya geçirilir, sonra alt raya oturtulur.
- Kanat boyu: Üst ray tavanı ile alt ray tabanı arasındaki mesafeden -10 mm kısa kesilmelidir. Bu 10 mm pay kanadın takılıp çıkarılmasını ve ayarlı rulmanların çalışmasını sağlar.
5. Panjur, Damlalık ve Demir Korkuluk Engelleri
Ölçü alırken dikkat edilmezse montajı imkansız kılan fiziksel engeller:
- Monoblok / Dıştan Takma Panjur: Panjur rayı ile pencere kasası arasındaki mesafe 3 cm'den az ise menteşeli sineklik açılamaz. Bu durumda mutlaka 22 mm İnce Plise Seri (Kod: AL-301) veya içten takma AL-201 sabit sineklik tercih edilmelidir.
- Damlalık Profili: PVC pencerelerin alt kısmındaki su tahliye damlalığı menteşeli sineklik kanadının oturmasını engelliyorsa, ya damlalık sökülmeli ya da sineklik kasanın üstüne kasa profili ilave edilerek yükseltilmelidir.
- Demir Korkuluk: Pencere ile demir parmaklık arasında en az 4 cm mesafe yoksa dışa açılan menteşeli kanat takılamaz; içe açılan model veya plise uygulanmalıdır.
6. Sistemlere Göre Ölçüm ve Pay Hesaplama Tablosu
| Sistem Türü | Ölçüm Referans Noktası | Eklenecek / Düşülecek Pay | Kritik Montaj Detayı |
|---|---|---|---|
| Menteşeli Pencere (17x25) | Conta İç Işıklığı (G x Y) | G + 40 mm / Y + 40 mm | Dış pervazda min. 25 mm düz basma yanak payı |
| Menteşeli Kapı (20x40) | Conta İç Işıklığı (G x Y) | G + 50 mm / Y + 50 mm | Menteşe ve çıtçıt için dışta 35 mm boşluk |
| 27mm Plise Kasa (Dıştan) | Conta İç Işıklığı (G x Y) | G + 80 mm / Y + 80 mm | Kasa derinliği 27 mm montaj payı gerektirir |
| 22mm Plise Kasa (Panjurlu) | Panjur İçi Net Boşluk | Net Genişlik - 5 mm / Net Yükseklik - 5 mm | Panjur rayı ile doğrama arası min. 23 mm olmalı |
| 40mm Sürme Kanat | Ray Tabanları Arası Mesafe | Ray Arası - 10 mm / Genişlik = Kanat Boyu / 2 + 30 mm | Üst ray içine geçme derinliği min. 15 mm |
| Sabit İçten Takma (AL-201) | Conta Dış Yanak Kanalı | Conta Kanalı Net Ölçüsü - 2 mm | Yaylı çelik sac tırnakların conta arkasına geçmesi |