Avrupa Birliği ülkelerine alüminyum sineklik ihraç eden veya Türkiye iç pazarında kamu projelerine ve kurumsal konut şantiyelerine ürün tedarik eden üreticiler için CE işareti ve EN 13561 standardına uygunluk bir tercih değil, yasal bir zorunluluktur. Avrupa Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB - CPR) kapsamında "Dış ortamda kullanılan güneşlikler ve sineklikler" uyumlaştırılmış EN 13561 standardına tabidir. Ürünlerini CE işareti olmadan piyasaya arz eden firmalar hem ağır idari para cezaları ve toplatma yaptırımlarıyla karşılaşmakta hem de ihracat gümrüklerinde malların geri çevrilmesi riski yaşamaktadır. Bu kılavuzda sineklik sistemlerinin akredite rüzgar testleri, FUK sistemi ve Performans Beyanı (DoP) hazırlama aşamalarını inceliyoruz.
1. Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (CPR 305/2011) ve EN 13561 Kapsamı
EN 13561 standardı, binaların dışına monte edilen tüm hareketli panjur, tente ve sineklik sistemlerinin güvenlik gereksinimlerini belirler:
- Standardın temel odağı: Ürünün rüzgar yükü altında dağılarak yayaların üzerine düşmesini önlemek ve mekanik dayanımını garanti altına almaktır.
- İmalatçı firma, ürünün tasarlandığı rüzgar direnç sınıfını beyan etmek ve bağımsız akredite laboratuvar test raporlarıyla kanıtlamak zorundadır.
2. Rüzgar Direnci Sınıfları (Sınıf 1 ila Sınıf 6) ve Test Metodolojisi
Sistemler laboratuvarda hava basınç odasında rüzgar testine tabi tutulur:
- Sineklik test standına monte edilir ve üzerine kademeli olarak pozitif ve negatif hava basıncı uygulanır.
- Sınıf 1 (40 N/m² - ~28 km/h): En düşük rüzgar direnci seviyesidir. Hafif esintilere uygundur.
- Sınıf 3 (100 N/m² - ~45 km/h): Standart konutlar ve korunaklı balkonlar için temel kabul seviyesidir.
- Sınıf 6 (400 N/m² - ~90 km/h ve üzeri): Fermuarlı (Zip) motorlu sistemlerin ulaştığı en yüksek fırtına dayanım sınıfıdır.
3. Performans Beyanı (DoP - Declaration of Performance) Hazırlama
CE işaretinin hukuki zeminini üretici tarafından imzalanan Performans Beyanı oluşturur:
- Her ürün grubu (Örn: "Menteşeli Kapı Sinekliği", "27mm Plise Sineklik", "Fermuarlı Zip Sineklik") için ayrı bir DoP belgesi düzenlenir.
- Belgede ürün tipi, kullanım amacı, rüzgar direnç sınıfı, profil alaşımı (EN AW-6063 T5) ve üretici fabrika bilgileri yer alır.
4. FUK (Fabrika Üretim Kontrolü) Sistemi ve İzlenebilirlik
CE belgesi tek seferlik bir evrak değildir; atölyede sürekli bir kalite yönetim sisteminin kurulmasını şart koşar:
- Gelen profillerin sertlik ve boyut kontrolleri kayıt altına alınmalıdır.
- İmal edilen her partiden rastgele numuneler alınarak köşe birleşim dayanımı ve tül tutuş testleri yapılmalıdır.
- Ürünlere parti (lot) numarası verilerek geriye dönük izlenebilirlik sağlanmalıdır.
5. Ürün Üzerine CE Etiketinin Basılması ve Gerekli Bilgiler
İmalattan çıkan her sineklik çerçevesinin üzerine veya ambalajına CE etiketi yapıştırılmalıdır:
- Etikette CE sembolü, üretici adı, üretim yılı (Örn: 26), EN 13561 standardı numarası ve beyan edilen Rüzgar Direnç Sınıfı (Örn: "Rüzgar Direnci: Sınıf 3") açıkça okunabilir olmalıdır.
6. EN 13561 Rüzgar Dayanım Sınıfları ve Basınç Değerleri Tablosu
| Rüzgar Direnç Sınıfı | Test Basıncı p (N/m²) | Eşdeğer Rüzgar Hızı | Beaufort Rüzgar Ölçeği | Tipik Sineklik Sistemi |
|---|---|---|---|---|
| Sınıf 1 | 40 N/m² | ~29 km/h (8 m/sn) | 4 (Mutedil Rüzgar) | Ekonomik İnce Menteşeli Pencere |
| Sınıf 2 | 70 N/m² | ~38 km/h (11 m/sn) | 5 (Ferah Rüzgar) | Standart 22mm Plise Pencere |
| Sınıf 3 | 100 N/m² | ~46 km/h (13 m/sn) | 6 (Kuvvetli Rüzgar) | 27mm Plise Kapı / Stor Kaset |
| Sınıf 4 | 170 N/m² | ~60 km/h (17 m/sn) | 7 (Fırtınamsı Rüzgar) | Ağır Seri Sürme / 20x40 Kapı |
| Sınıf 5 | 270 N/m² | ~76 km/h (21 m/sn) | 8 (Fırtına) | Kordon Takviyeli Ağır Plise |
| Sınıf 6 | 400 N/m² ve üzeri | > 92 km/h (26 m/sn) | 10 (Kuvvetli Fırtına) | Fermuarlı (Zip) Motorlu Sistem |
